سبک‌شناسی نظم در قرن ششم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد فقید دانشگاه تربیت معلم

چکیده

در این مقاله از مختصات سبک شناسی نظم در قرن ششم سخن رفته است. مبدأ بحث در این زمینه بررسی مختصات سبک­شناختی در آثار سنائی غزنوی است که موجب تحولی اساسی در شعر فارسی گردید و پایان این تحول در قرن ششم، سال تصنیف اقبال­نامه نظامی و ختم اسکندرنامه اوست.
شعر فارسی در این قرن از لحاظ موضوع، وزن، قالب، ترکیب الفاظ و قوافی، نوجویی و تازگی متحول شد و 10 شیوة شاعری در سبک خراسانی در قرن ششم بسط و گسترش یافت و شکل­هایی دیگر به خود گرفت. مهم­ترین تغییر، ورود اندیشه­ها و افکار صوفیانه و عارفانه در شعر فارسی است که از سنائی سرچشمه گرفته و به نظامی ختم می­شود. شعرهای اخلاقی، هجو، هزل و مطایبه، سخنان حکمت­آمیز، علوم و فنون موسیقی، ذکرحوادث تاریخ، مدح، شکایت، و مرثیه در این قرن موضوع تأملات شاعران قرار می­گیرد.
در این قرن مختصات سبک شناختی شاعرانی چون سنائی (در همة آثار منظوم وی)، انوری، جمال­الدین عبدالرزاق اصفهانی، خاقانی شروانی و ظهیرالدین فاریابی مورد بحث و نقد علمی قرار گرفته است. استاد سیدضیاءالدین سجادی فرصت نیافته است تا مختصات سبک­شناختی شعر نظامی را که خاتِم این دوره است رقم زند، هرچند پس از بحث در اطراف سبک­شناسی نظم در قرن ششم، با اجمالی تمام، کلیاتی درباره سبک شعر فارسی در قرن هفتم بدین نوشته افزوده­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Verese Stylistics of the th century

نویسنده [English]

  • Sayyed Ziaedin Sajadi
چکیده [English]

Hereby we talk about the characteristics of verse stylistics in the th century.
     It's started with examinig Sanaii Ghaznavi's Poetry that was known as a
Nezami's Eghbalnameh Coincided with the finishing of his EskandarNameh in the
th century.
     In this century Persian poetry changed in many ways such as theme, rhythm,
form, word, and rhyme blending, novelty and the  khorasani's  poetry styles
developed in the th century, and the most significant change is the entrance of Sufi
and mystical ideas which was started by sanaii and Nezami ended it. Manners like
virtues, Lampoonic, and Satirizing Poems, Wise sayings, Panegyric verse, Death
Elegies, etc. engaged the Poets thoughts in this century. 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Verse Stylistics
  • Examining Revolution Causes
  • progression of poetry subjects of the th and th century
  • Entrance of Sufi and Mystical I deas
  • Lampoonic
  • Stirizing
  • Panegyric Verse
  • Death Elegies
  • Ode and Lyric