تبیینی از جبرگراییِ روان شناختی و اختیارگراییِ جامعه شناختی نزد مولانا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد تهران شمال.

چکیده

بزرگ‌ترین دشواری اختیار، تردید و اضطرابِ ماست، اما آفتِ بزرگِ جبر،
بی‌مسؤولیتی است. مولانا با جمعِ اختیار و جبر، نظریه‌ای را بنیان می‌نهد که خود آن را جبّاری می‌نامد. معنیِ جبّاری نزد مولانا، پذیرش جبر است از منظرِ روان‌شناختی و قبول اختیار از نظرگاه جامعه شناختی؛ نزد خود بپذیر که هر آن‌چه رخ داده باید
می‌بوده و بدین‌سان نه از خود متنفّر باش، نه از دیگری. لیکن هم مسؤولیتِ رفتارِخود را آگاهانه بپذیر و هم مسؤولیتِ دیگری را از او بخواه.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reconciliation with the justice of Haqq Psychological determinism and sociological free willinismin Moulana’s view

نویسنده [English]

  • Hassan JafariTabar
چکیده [English]

The biggest problem of free will is our anxiety and uncertainty,but the worst drawback of determinism, is irresponsibility.    By uniting free will and determinism, Moulana sets forth a theory which he designates Jabbari.  According to him Jabbari means the acceptance of determinism from the psychological point of view and acceptance of free will from the sociological point of view; that is to say accept whatever happens sinceit was meant to be hence neither hate yourself nor hate the other, at the same time both accept the responsibility of your conduct consciously and also demand the responsibility of the other.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Justice of Haqq
  • determinism and free will in Moulana’s thought
  • Psychological approach
  • Sociological approach
  • responsibility
  • Jabbari
-         برلین، آیزایا، چهارمقاله دربارة آزادی، ترجمه محمد علی موحد، خوارزمی، 1368.##

-         بقلی، روزبهان، شرح شطحیات، به کوشش هانری کوربن، طهوری، 1995.##

-         وال، ژان، بحث در مابعدالطبیعه، ترجمه یحیی مهدوی، خوارزمی، 1370.##

-          Eilstein, Helena, Life contemplative, Life practical, Rodopi, 1997.##

-          Cuillen, Matthew, Reading America: text as cultural force, academica Press, 2007.##