کیفیت ارتباط لفظ و معنی در پهنة هنر حافظ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی دانش‌گاه آزاد اسلامی ـ واحد رودهن، ایران.

چکیده

آن‌چه هنر حافظ را به صورتی متمایز و غیرقابل تعبیر نشان می‌دهد، سنخیّت لفظ و معنی و پوشیدگی نجیبانة  مشترکی است که در نسوج آن دو حلول کرده است. مفاهیم و معانی بدیع و بلندی که پرده‌نشین ضمیر اوست در قالب الفاظی حلول کرده است که غالباً جانشین‌پذیر نیست. نه لفظ عایق معنی است و نامحرم و نه معنی‌ رَمَنده و گریزان از لفظ و قالب. گویی الفاظ و معانی در دیوان این گویندة بزرگ، پیوندی ذاتی دارد.
در این نوشته کوشش نگارنده برآن است که از ره‌گذر شواهدی گویا این سنخیّت شناخته آید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The quality of the relationship between word and sense in the domain of Art of Hafez

نویسنده [English]

  • Mehdi Mahoozi
چکیده [English]

What distinguishes the art of Hafez and makes it untranslatable is the harmony between the word and sense and the common sincere concealment breathed into their veins.  Concepts and novel sublime meanings emanated from his mind have incarnated in the form of words which are more often irreplaceable.  It is that neither the word disguises the meaning and foreign to it, and neither meaning fugitive of the word and its form.  It is as if the words and their senses in the divan of this great poet have in essence an eternal connection. 
Attempt is made in this article to demonstrate the harmony between word and meaning by setting forth vivid evidence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hafez
  • harmony between word and sense
  • sublime language
  • rendi (wittiness)
  • Pir Moghan
  • Jame Jam
  1. آیینة جام، عباس زریاب خویی، انتشارات علمی، تهران، 1368 شمسی.
  2. دیوان حافظ، قزوینی/غنی، دفتر نشر داد، تهران، 1375 شمسی.
  3. شرح دیوان حافظ، بهاءالدین خرم‌شاهی، انتشارات نیلوفر، 1375 شمسی.
  4. کاخ ابداع، علی دشتی، انتشارات زوّار، تهران، 1385 شمسی.
  5. مکتب حافظ، منوچهر مرتضوی، انتشارات ستوده، تهران، 1384 شمسی.
  6. نقش از حافظ، علی‌ دشتی، انتشارات زوّار، 1390 شمسی.