کرز واژه ای از گویش خراسان در شاهنامه؟

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور اورمیه

چکیده

مصراع «شب تیره و گُرزهای گران» در شاهنامه دو بار از زبان رستم تکرار شده است. بخش دومِ این مصراع در نسخه های شاهنامه «کرزهای کران» نوشته شده است و تقریباً همۀ چاپ کنندگان و مصحّحانِ این متن آن را «گُرزهای گران» خوانده اند که ترکیبی آشنا و پر کاربرد در سخن فردوسی است. یکی از مصحّحانِ شاهنامه در چاپ خویش این ترکیب را به «کُرزه های گران» تصحیحِ قیاسی کرده و «کُرزه» را در معنای «کشتزار» ناظر بر خوید و سبزه زارِ مذکور در هفت خانِ رستم دانسته اند. نگارنده با استفاده از دقّت و توجّهِ این مصحّح و رعایتِ نهایتِ احتیاط و احتمالِ علمی، صورتِ «کَرزهای گران» را پیشنهاد کرده و به اقتراحِ صاحب نظران گذاشته است. «کَرز» (karz) از واژه های گویشیِ خراسان (متداول در قاین) و در معنای «شکافِ بزرگ در کوه» است و «کَرزهای گران» به معنیِ «گودالهاو شکافهایِ صعب العبورِ کوهها» می تواند به گذشتن رستم از ناهمواری ها و مَغاکها و کوههای مازندران در داستان هفت خان اشاره داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Karz, A Word from Khorâsân Dialect in Shâhnâme?

نویسنده [English]

  • Sajjad Aydenloo
چکیده [English]

In this hemistich ((dark night and heavy maces)), nearly all correctors of Shâhnâme have read and explained as ((gorzhây-e- gerân)). One pf this editors has corrected that as ((korzehây-e- gerân)) and explained ((korz)) to ((sown field)). We propose ((karz)) in place of ((korz)) or ((gorz)). ((karz)) is one of Khorâsân ś dialectal words (usual in Qâyen) and means ((great split in mountain)). On this basis, ((karzhây-e- gerân: impracticable pits in mountains)) prpbably refers to Rostam ś passing from pits and uneven roads in his Haft-Xân.
a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shâhnâne
  • Ferdowsi
  • Analogical Edition
  • Dialectal Words